Historia ratownictwa wodnego

Historia ratownictwa wodnego

11 kwietnia 1962 roku Przewodniczący Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki zarządzeniem nr 74 powołał organizację o nazwie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Ale historia ratownictwa wodnego zaczyna się dużo wcześniej.

  1. Starożytność

    Pierwsza zorganizowana nauka pływania

    Pierwsze zorganizowane nauczanie pływania prowadzono w starożytnym Rzymie. Pływanie traktowano jako jeden ze środków prowadzących do prawidłowego rozwoju fizycznego. Z czasów starożytnych pochodzą też pierwsze zapisy o ratowaniu życia ludzkiego.

  2. 1604

    Zakonnicy pomagają ofiarom Wisły

    Najstarszym polskim źródłem jest zapis o ufundowaniu w Sandomierzu przez Hieronima Gostomskiego klasztoru i szpitalika. Zakonnicy tego klasztoru mieli między innymi nieść pomoc ofiarom Wisły.

  3. 1767

    Pierwsze towarzystwo ratownicze na świecie

    W Amsterdamie powstało „Towarzystwo Ratowania Ludzi Utopionych” – pierwsze tego typu towarzystwo na świecie.

  4. 1775

    Pierwsza polska broszura o ratowaniu ludzi

    Z inicjatywy ks. A. Czartoryskiego wydano w Warszawie pierwszą w języku polskim broszurę o ratowaniu ludzi.

  5. XVIII w.

    koniec XVIII wieku

    Pogotowie dla tonących w Krakowie

    Pod koniec XVIII wieku powołano w Krakowie Pogotowie Ratunkowe dla tonących.

  6. 1820

    „Nauka i sztuka pływania”

    We Lwowie wydano książkę „Nauka i sztuka pływania”, w której autor Karol Hojnic opisuje także metody holowania ratowanych.

  7. 1839

    Resuscytacja z mocą prawa

    Na terenie Królestwa Polskiego wydano przepisy, na podstawie których resuscytacja (ożywianie) uzyskała status prawny.

  8. 1898

    Narodziny ratownictwa w Polsce

    W Kaliszu powstało Towarzystwo Ratunkowe pod nazwą „Cesarskie Towarzystwo Ratowania Tonących” – pierwsza taka organizacja na ziemiach polskich. Ta data jest uznawana za narodziny ratownictwa w Polsce.

  9. 1902

    „Jak ratować tonących”

    W porozumieniu z Towarzystwem wydano w Kaliszu podręcznik „Jak ratować tonących”. Obok typowo lekarskich wskazówek udzielania pierwszej pomocy zamieszczono w nim osiem przepisów na korzystanie z kąpieli.

  10. 1908

    Ratownicy nad Wisłą w Warszawie

    W Warszawie działało Petersburskie Towarzystwo Ratowania Tonących, które niosło pomoc wszystkim korzystającym z wody w rejonie Warszawy.

  11. 1910

    Międzynarodowa Federacja Ratownictwa

    Powołano Międzynarodową Federację Ratownictwa. Dziś nosi nazwę Międzynarodowa Federacja Ratownictwa i Sportów Użytkowych (FIS) i ma siedzibę w Madrycie.

  12. 1926

    Komisja ratownictwa na Śląsku

    Polski Związek Pływacki powołał Komisję ds. Ratownictwa Wodnego z siedzibą na Śląsku, w Siemianowicach.

  13. 1927

    29 czerwca

    Dzień Ratownika

    Komisja ds. Ratownictwa Wodnego przy Polskim Związku Pływackim ogłosiła 29 czerwca Dniem Ratownika.

  14. 1952

    Ratownictwo na uczelniach

    Z inicjatywy Dymitra Bogajewskiego ratownictwo wodne weszło do programu szkolenia studentów warszawskiej Wyższej Uczelni Wychowania Fizycznego. Materiały do nauczania opracował i zebrał Mieczysław Witkowski. W kolejnych latach ratownictwo wodne trafiło do programów wszystkich uczelni wychowania fizycznego w kraju.

  15. 1958

    Pierwszy kurs instruktorów – w Katowicach

    Dopiero wtedy zaczął się prawdziwy rozwój ratownictwa wodnego w Polsce. Publikacje z tej dziedziny zapoczątkował doc. dr hab. Mieczysław Witkowski z Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. W tym samym roku w Katowicach zorganizowano pierwszy kurs instruktorów ratownictwa wodnego.

  16. 1959

    1133 utonięcia i idea WOPR

    W 1959 roku utonęły 1133 osoby, a co czwarty utonięty miał mniej niż 18 lat. Wtedy zrodziła się potrzeba stworzenia służby ratowniczej i idea utworzenia WOPR.

    Za „ojca chrzestnego” organizacji uważa się redaktora Tadeusza Olszańskiego, znanego wówczas działacza sportu pływackiego. W całym kraju ukazywały się artykuły o potrzebie utworzenia jednolitej organizacji, której głównym celem będzie ratowanie życia na wodach.

  17. 1962

    11 kwietnia 1962

    Powołanie WOPR

    Przewodniczący Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki wydał zarządzenie nr 74 powołujące WOPR jako organizację regulaminową i ustalił jej tymczasowy regulamin.

    Na początku WOPR liczyło w całym kraju 6021 członków.

  18. 1964–1965

    Samodzielna organizacja czy nie?

    W prasie i radiu trwała ożywiona dyskusja, czy WOPR ma być samodzielną organizacją.

  19. 1965

    6–7 listopada 1965

    I Sejmik WOPR w Poznaniu

    Po wielu staraniach działaczy odbył się I Sejmik WOPR. Przedyskutowano profil i zakres działania przyszłej organizacji oraz wybrano 12-osobowe władze centralne. Powierzono im opracowanie statutu, uzyskanie osobowości prawnej i utworzenie nowej organizacji o nazwie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.

  20. 1967

    9 października 1967

    WOPR z osobowością prawną

    Opracowano statut i decyzją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych WOPR uzyskało osobowość prawną.

  21. 1969

    20 kwietnia 1969

    I Krajowy Zjazd WOPR

    Lata 1965–1969 to okres wytężonej pracy organizacyjnej i szkoleniowej: powstały regulaminy, instrukcje i programy szkoleń. Na I Krajowym Zjeździe WOPR w Warszawie wytyczono główne kierunki działania i określono zadania terenowych ogniw.

    WOPR przejęło od Polskiego Związku Pływackiego wszystkie sprawy związane z ratownictwem wodnym i rozpoczęło na szeroką skalę szkolenie ratowników i instruktorów.

  22. 1970

    WOPR w międzynarodowej federacji

    WOPR zostało członkiem Międzynarodowej Federacji Ratownictwa i Sportów Użytkowych.

    Na początku lat 70. dużym problemem było zdobycie silnika, łodzi czy dotacji. To nikogo nie zniechęcało – prowadzono działania profilaktyczne, a na zebraniach rozmawiano o:

    • profilaktyce, która zapewni bezpieczeństwo wypoczywającym nad wodą
    • nauce pływania dla młodzieży i dorosłych
    • zabezpieczaniu kąpielisk w sezonie
    • rozpowszechnianiu ulotek i haseł o bezpieczeństwie nad wodą
    • podnoszeniu przez członków kwalifikacji z ratownictwa i reanimacji
  23. 1972

    Powstanie Oddziału Miejskiego WOPR w Katowicach

  24. 1979

    Międzynarodowy Rok Dziecka

    Główną uwagę skupiono na podstawowej nauce pływania dla dzieci – rok 1979 był ogłoszony Międzynarodowym Rokiem Dziecka.

  25. 1982

    Trudny czas

    Wydarzenia polityczne w kraju mocno odbiły się na działalności WOPR. Mimo to organizacja działała dalej dzięki zaangażowaniu i ofiarności członków. Organizowano kursy sternika motorowodnego, młodszego ratownika i ratownika wodnego oraz pogadanki w szkołach o bezpieczeństwie nad wodą.

  26. 1984

    Ponad 70 tysięcy członków

    Po latach dynamicznego rozwoju WOPR liczyło ponad 70 tysięcy członków.

  27. 1993–1998

    Polska na tle Europy

    Przeciętnie toną u nas 4 osoby na 100 tysięcy mieszkańców, przy średniej europejskiej 1,3 – co plasuje Polskę na drugim miejscu w Europie po Rosji. W 1993 roku utonęło 861 osób, w 1994 – 1430 (rok rekordowy), w 1995 – 1127, w 1996 – 709, w 1997 – 936, a w 1998 – 826 osób.

    W krajach Europy Zachodniej ludzie toną najczęściej, uprawiając sporty ekstremalne. Polacy topią się w gliniankach, ześlizgując się z błotnistego brzegu albo próbując sforsować rzekę. Wstydzimy się kapoków, szukamy miejsc niestrzeżonych, przeceniamy swoje umiejętności.

  28. 1998

    62 481 członków

    Po transformacji ustrojowej WOPR liczyło w całym kraju 62 481 członków.

  29. Dziś

    Czym zajmuje się WOPR

    WOPR to bezinteresowna służba społeczna, której celem jest bezpieczeństwo na wodach śródlądowych, morskich i przybrzeżnych. Co roku członkowie WOPR uczą pływać, prowadzą pogadanki dla dzieci, młodzieży i wczasowiczów, zabezpieczają spływy kajakowe, zawody pływackie i regaty, a także patrolują wody razem z policją.

    Tam, gdzie działa służba WOPR, jest bezpieczniej. Dlatego trzeba, aby jak najwięcej zbiorników, brzegów rzek i jezior znajdowało się pod jej nadzorem – i szkolić, szkolić i jeszcze raz szkolić.

Członkowie WOPR to ludzie, którzy nie liczą własnego czasu, żeby nauczyć i pomóc innym. Pracują społecznie, a jedyną zapłatą jest uratowane życie, uśmiech dziecka, które nauczyło się pływać, i zrozumienie, na które liczą ze strony innych.